Yazar Tuna Kiremitçi’nin “A.Ş.K neyin kısaltması?” isimli kitabını zevkle okuyarak bitirdim. Kitap hakkındaki yorumumu kısa zaman içinde burada paylaşırım (geleceğe not: paylaştığımda burada bir link olacak ona tıklayıp okuyabilirsiniz) ama yorumdan önce, kitapta adeta hayran olduğum bir taşlama bölümü oldu, onu paylaşmak isterim.

Tüm öğretilerde insanı anlamanın, önyargısızca iletişim kurmanın güzellikleri sıralanmış ve doğru insan olmanın yolunun, bunları uygulamakta olduğundan bahsedilir. Ama günlük hayatta bunu uygulamaya çalışan kişi, çevresindeki insanlara rehber olamadığı gibi, aksine her şeyin üstüne geldiğini, anlaşılmadığını hatta çok daha kötüsünü düşünerek stres yüklenebiliyor.

Tuna Kiremitçi  “önyargının faydaları” isimli yazısında tüm bu kaygılardan arınmış insanı anlatıyor. Sorumsuz olabilmenin, kaygısız olabilmenin rahatlığını anlatıyor. Muhtemelen çıkış noktası “akıllı olup dünyanın kahrını çekeceğine deli ol dünya senin kahrını çeksin” sözüdür.

İşte o yazı:

1- Ömrü uzatır

Araştırmalar, her konuda en az bir önyargı sahibi olan insanların daha uzun yaşadığını ortaya koyuyor.

Nedenleri hakkında çeşitli varsayımlar var. Birleşilen noktaysa şu: önyargı sahibi olmamak çok yorucu bir şey. Resmen ömür törpüsü. Her konuda düşünerek. karar vermek fazla miktarda sabır ve enerji gerektiriyor. Bir insan hakkında düşünce üretmek için onu tanımak zorunda olmak,bir kitabı değerlendirmek için oturup yüzlerce sayfa devirmek şu üç günlük dünyada uğraşmaya değmeyecek işler. .

Oysa iyi bir önyargının bizi bütün bu zahmetlerden kurtardığını söylemeye gerek var mı? Önyargı zırhını kuşandık mı gerçekliğin okları bedenimize işlemiyor. Biz de uzun yıllar boyunca, mutlu bir yaşam sürüyoruz.

2- Gözleri kuvvetlendirir

Önyargısız insanlara bir bakın; çoğunun gözlüklü olduğunu göreceksiniz. Rastlantı olabilir mi? Lütfen komik olmayalım. Özgün bir düşünce için dökülmesi gereken göz nurundan haberiniz var mı ?

Önyargı özürlü insanlar genellikle geceleri ışıkları en son sönen, yastığa başını en geç koyanlar oluyor. İnsanda göz möz kalmıyor yani.

Oysa yaşamını önyargılarla donatmış gözlerde bir kartal keskinliği ve fosforlu bir parlaklık olduğunu, dikkatle bakınca görebilirsiniz.

Göremezseniz de üzülmeyin, canınız sağolsun.

3- Kalbi korur

Bir insana karşı önyargı sahibi olmamak için onu tanımanız gerekir. Bu karşılıklı bir ilişkidir üstelik; yani onu tanımak için de önce önyargılardan kurtulmamız lazım.

Hiç kuşkunuz olmasın; bir insanı tanımak, şu dünyada olabilecek en yorucu işlerden biridir. Hatta uğruna ömrünü harcadığı kişiyi bile tüm yönleriyle tanıyamamış olduğunu fark edebilir insan (kocasının aslında nasıl bir adam olduğunu o emekli olduktan sonra anlayan az mı kadın var).

Ayrıca, bütün gerçek ilişkilerde olduğu gibi, burada da insanın ortaya kalbini koyması adettendir. Kalp ortaya kondu mu, işleyecek demektir. “İşleyen demir paslanmaz” sözü, her kalp için geçerli değildir. Özellikle işlemeye alışkın olmayan kalpler çok kolay bozulurlar. Devreler iflas eder, kablolar birbirine dolanır.

O yüzden, kalplerini daha önce pek kullanmamış olanlara tavsiyemiz: bu saatten sonra bu işe kalkışmasınlar. Önyargılarıyla iş görmeye devam etsinler.

4- Cinsel gücü artırır

Kadınların yalnızca “seks objesi” olduğu düşüncesi, eski bir önyargıdır. Kadınlara başka türlü yaklaşan erkeklerin şanslarını hızla yitirdikleri de İsviçreli bilim adamları tarafından sık sık gözlemlenmiştir.

Eğer kadınlara kazara “nesne” değil de “özne” olarak davranır, öyle olduklarını hissettirirsek, başımıza gelmeyen kalmaz.

Bir kere yatak performansı dışında da uğraşmamız gereken şeyler ortaya çıkıverir; karşımızdaki artık gerçek bir insan olduğu için korkulan, tedirginlikleri ve sevinçleri de olacaktır. Cinsellik amacıyla kurduğunuz ilişkinin bu duygular tarafından işgal edildiğini şaşırarak görebilirsiniz. Hatta cinselliğe sıra gelmeyebilir bile.

Sonuçta sevgilinizle bütün gece sohbet ederken bulabilirsiniz kendinizi. Bunun nasıl bir duygu olduğunu, takdirinize bırakıyorum

5- Huzur verir

Çelişkilerden arınmış bir yaşamı kim istemez. Kim elinde olsa kafasına tokadan başka bir şey takmadan, tatlı tatlı yaşayıp gitmeyi seçmez. İşte bu masum arzuya bizi taşıyacak şey önyargıdır. Önyargı, birbiriyle çelişen görüşlerin etkisi altında kalmamızı engelleyici özelliği sayesinde, ruhumuzu sağlıklı ve diri tutar.

Eğer yeterince önyargı sahibiysek, fazla ince düşünmekten de kurtulmuşuz demektir. Aslında önyargılarımızı gerektiği gibi kullanacak olursak, düşünme eyleminden temelli kurtulmamız bile işten değildir.

İşe Nazım Hikmet’in “vatan haini komünist”, Avrupa Birliği’nin “Hıristiyan kulübü”, kedilerin de “nankör” olduğunu düşünerek başlayabilir, sonra düşünce yapımızı seyrelte seyrelte mutlak bir boşluğa ulaşabiliriz. Doğu düşüncesindeki Zen öğretisini tersten kurarak çıktığınız bu yolculuğun sonunda artık ne Nazım Hikmet, ne Avrupa Birliği ne de komşunun kedisi hakkında tek bir düşünceye bile sahip olmadığınızı şaşırarak görecek, ruhunuzu sonsuza kadar huzura kavuşturmuş olmanın derin hazzını yaşayacaksınız.

6- Formda tutar

Önyargılar gündelik hayatta oyundan düşmemizi önler. Onlar sayesinde olayların yüzeyinden ve hızla gidebiliriz. İş yaşamının ve maddi hesapların gerektirdiği manevra yeteneğine bizi ulaştıran da önyargılarımızın damarlarımıza pompaladığı enerjidir.

Bütün filmler, kadınlar, kitaplar ve siyasetçilerle ilgili sarsılmaz önyargılar edinmiş birini gözünüzde canlandırın: bu donanımı yenmeye kimin gücü yeter. Hangi çılgın onunla toplantı masalarında boy ölçüşmeye, patronun yanında üste çıkmaya kalkar.

Emin olun; formumuzu borçlu olduğumuz önyargıların ne işe yaradığını araştırmak kimsenin aklına gelmeyecektir. Biz de bu sayede kendimize bir aura yaratabilir ve onun içinde güvenle yol alabiliriz.

Görüldüğü gibi, önyargıların yaşamımıza katkısı tartışılmaz. Öte yandan, bugünlerde küçük yan etkilerinin gözlemlendiği de söyleniyor: “cehalet sıtması” ya da “yüzeysellik sendromu” gibi. Ama Sağlık Bakanlığı bu konuda henüz bir açıklama yapmadığından, hepsinin yalnızca dedikodudan ibaret olduğunu ve önyargıların yaşamımıza çeşitli güzellikler kattığını söyleyebiliriz.

Tuna Kiremitçi

Siz yine de şu önyargı videosunu izleyin =)